Con đường nào cho giáo dục Việt Nam?

November 17, 2015 3:35 am Lượt xem : 44

Con đường nào cho giáo dục Việt Nam? Trong vòng hai thập kỷ gần đây, giáo dục ở Việt Nam đã đi tụt hậu và tệ hơn nữa, tham nhũng đã ăn sâu vào giáo dục – từ lớp mầm non đầu tiên tới văn bằng tiến sĩ.

Căn nguyên của tình trạng này dù là chủ quan hay khách quan cũng đã gây ra sự tụt hậu trong giáo dục và cũng được nhiều tầng lớp, từ chính các sinh viên đến các lãnh đạo nhà nước phân tích.  Vì thế, trong bài viết dưới đây, chúng tôi xin tổng hợp ba điều kiện chính trong cuộc cải tổ giáo dục mà ai cũng tuyên bố cần phải căn bản và toàn diện: tài chính tự chủ, quản lý tự trị, và tự do học thuật.

Tự chủ tài chính là con đường tất yếu

Hầu hết các trường ngoài công lập mà thành công đã đạt được tự chủ này: họ tự thu học phí, trả lương giảng viên, nhân viên, xây cất trường ốc, tặng học bổng cho sinh viên ưu tú hay có hoàn cảnh khó khăn, mua sắm trang thiết bị và còn đóng thuế cho nhà nước nữa. 

con-duong-nao-cho-giao-duc-viet-nam

Do đó, dự kiến tự chủ tài chính mà chính phủ đang thảo luận sẽ ảnh hưởng nhiều hơn trường công lập, vì cho tới nay các trường công vẫn còn dựa vào ngân sách quốc gia hơn là hoạt động như một doanh nghiệp có trách nhiệm.

Ngoài ra, trong công cuộc cải cách giáo dục, những người làm giáo dụng trước khi quyết định “Dạy cái gì?” thì nên suy nghĩ xem: Cách thức giáo dục – “Dạy thế nào?”và  “Học thế nào?”  ; Đối tượng dạy và học – “Ai được dạy”  và “Ai được học”  và Mục đích “Dạy để làm gì?” v.v… 

Tự trị quản lý

Giáo dục đại học Việt Nam được ví von là một con gà công nghiệp. Tại sao giáo dục đại học lại bị ví như một con “gà công nghiệp” tóc đã hoa râm nhưng mẹ vẫn lo cho từng bữa ăn, từng ly nước? Mẹ thường ngày vẫn chỉ cho con mỗi ngày mặc bộ nào; vẫn kiểm soát con đi đâu, với ai và làm những gì…

Cũng tương tự, suy rộng ra nền giáo dục ở Việt Nam là một con gà công nghiệp, học sinh sinh viên không được dạy cách tư duy độc lập, càng không dám phản biện lại bố mẹ mình vì vừa sợ mất quyền lợi, và sự quan tâm đã thành lối mòn và vừa không biết cách phản biện thế nào. Bởi có biết gì đâu để phản biện ads: Tuyển sinh cao đẳng điều dưỡngcao đẳng dược hà nội và cao đẳng y tế năm 2016.

Tự do học thuật – động lực then chốt cho giáo dục

Đặc trưng của các trường đại học tiên tiến trên thế giới thì tự do học thuật là động lực then chốt và nét đặc trưng.  Bởi giáo dục không chỉ cần tranh luận, khám phá, so sánh, lựa  chọn mà còn là một tiến trình mà ai cũng phải tiếp tục suốt đời. 

Hiện tại, các trường đại học Việt Nam còn nhiều môn học đã hết hiệu lực nhưng chính quyền vẫn trung thành bắt buộc các trường dạy. Sinh viên tỏ ra không có hứng thú các môn này, và nhiều môn không còn áp dụng được vào thực tiễn đời sống nữa. Nhưng nhiều trường vẫn phải dạy và các môn này thành nguồn thu nhập khá tốt cho các trường.

 

Tự chủ về tài chính chỉ có ý nghĩa, thiết thực và hiệu quả khi mọi trường đại học ở Việt Nam cũng được tự quản lý và bảo đảm tự do học thuật. Chính vì vậy, tự chủ tài chính, tự trị quản lý và tự do học thuật là thế chân kiềng vững chãi để nền giáo dục đại học ở Việt Nam có hy vọng hoàn thành được sứ mạng cao cả như chính cái tên “giáo dục và đào tạo”.



Bình luận về bài viết

Bài viết liên quan